Start nieuwe bacheloropleiding Computational social science
Afgelopen september ging de nieuwe UvA Bachelor-opleiding 'Computational social science' van start. Jacobijn Sandberg, directeur van het College of Informatics, vertelt over het hoe en waarom, en ook over een tweede nieuwe bachelor-opleiding die in voorbereiding is: 'Science, Technology and Innovation'

De nieuwe UvA Bachelor-opleiding 'Computational social science' is een interfacultaire opleiding die aspecten verenigt uit wiskunde en informatica, en uit de sociale- en geesteswetenschappen. De opleiding begon in september 2022 met ruim tachtig studenten, waarvan zo'n zestig uit het buitenland en twintig uit Nederland. Daarnaast wordt er gewerkt aan een tweede nieuwe bachelor-opleiding die de voorlopige naam 'Science, Technology and Innovation' draagt. Als alles goed gaat, kan dit programma in september 2023 van start gaan.
Vanuit het Instituut voor Informatica is Jacobijn Sandberg, directeur van het College of Informatics, betrokken bij het opzetten van beide nieuwe bachelor-opleidingen. Zij vertelt over het hoe en waarom van beide opleidingen.
Waarover gaat de bacheloropleiding 'Computational social science' en waarom is deze nodig?
'Moderne technologie raakt aan een heleboel aspecten. Wat is de impact op de maatschappij? Hoe verandert technologie een cultuur en hoe kunnen we een cultuur veranderen? En natuurlijk aan typische informatica-aspecten, zoals: Hoe zitten informatiesystemen in elkaar? Wat kunnen we met data allemaal doen? Hoe gaan we verantwoord met AI om? In de bachelor-opleiding 'Computational social science' komen al deze aspecten aan bod.
De opleiding duurt drie jaar en door de hele opleiding heen lopen diverse leerlijnen parallel aan elkaar: digitale expertise, sociaal-wetenschappelijke expertise en expertise over het teweegbrengen van maatschappelijke veranderingen. Alles is erop gericht om met computationele systemen iets goeds bij te dragen aan de wereld.'

Welke didactische aanpak gebruiken jullie?
'De opleiding is project-gedreven. We werken niet met vakken maar met projecten die een semester duren. Studenten voeren die projecten in groepjes uit, onder leiding van een tutor. Ze leren datgene wat ze op dat moment nodig hebben voor hun project, 'just-in-time learning' heet dat. Wetenschappelijk staf van de drie deelnemende faculteiten verzorgt de hoorcolleges binnen de verschillende leerlijnen. Als ze data moeten verzamelen, dan leren ze iets over de verschillende manieren om dat te doen. Als ze visualisaties moeten maken, dan leren ze bijvoorbeeld hoe ze in de programmeertaal Python statistische uitkomsten kunnen visualiseren.
De studenten zijn verplicht om twintig tot dertig uur per week fysiek aanwezig te zijn. Het idee is dat ze gezamenlijk moeten leren en niet alleen in hun eentje thuis. Ervaren docenten begeleiden de studenten door de hele opleiding heen. Aan het eind van de drie jaar doen ze een vrij groot bachelor-project waarin alle leerlijnen samenkomen. En uiteraard sluit de opleiding aan op UvA-masterprogramma's zoals computational science, sociologie of politicologie.'
Heb je voorbeelden van projecten waaraan de studenten werken?
'We beginnen met twee projecten: één over klimaatverandering en één over surveillance. Het project over klimaatverandering draait om de vraag hoe we moeten omgaan met het feit dat ons water steeds meer vervuilt en daardoor de biodiversiteit aantast. De studenten bestuderen de vervuiling als gevolg van restdeeltjes van verf die in het water terecht komen en werken samen met een extern bedrijf aan de inventarisatie en evaluatie van mogelijke oplossingen. Er is veel belangstelling vanuit bedrijven, non-profit organisaties en overheden om samen met studenten van Computational Social Science projecten te doen.'
Wat is de relatie tussen onderwijs en onderzoek bij de opleiding?
'Het is duidelijk dat er allerlei raakvlakken zijn tussen de Bachelor-opleiding 'Computational social science' en wat we bij informatica doen op het terrein van computational science, AI en datawetenschap. Hopelijk komt er ook een nieuwe onderzoeksgroep die zich specifiek gaat richten op computational social science, maar hoe de relatie tussen onderwijs en onderzoek er uit gaat zien, zal de komende jaren geleidelijk vorm krijgen.'
Wat kun je al vertellen over de tweede nieuwe Bachelor-opleiding: 'Science, Technology and Innovation'?
'Het centrale idee achter de opleiding is dat we techniek en technische toepassingen niet alleen kunnen overlaten aan de technische universiteiten. In 2019 concludeerde de Commissie Van Rijn onder andere dat er in Nederland zo'n gebrek is aan technische kennis en kunde dat ook de algemene universiteiten meer zouden moeten doen aan techniek. Dat willen we aan de UvA doen op een manier die aanvullend is bij wat de TU's doen. De opleiding die wij ontwikkelen verbindt informatica, wiskunde, natuurkunde, scheikunde en biologie, en is sterk verweven met onderzoeksthema's als duurzaamheid en gezondheid.'
Heb je daar een voorbeeld van?
'Onderzoek naar nieuwe duurzame materialen is een goed voorbeeld. Weliswaar bouwen we aan de UvA geen auto's op zonnecellen, maar we hebben wel de kennis en kunde om verschillende disciplines te combineren en zo bij te dragen aan een duurzamere wereld. Overigens heeft de FNWI al een minor-programma met dezelfde naam: 'Science, Technology and Innovation'. Daarmee sorteren we al voor op het nieuwe bachelor-programma.'